بيعت طاهر ذو اليمينين با امام رضا عليه السّلام در بغداد برخى از منابع از جمله ابو الفضل بيهقى در تاريخ خود از ورود حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام به بغداد و بيعت طاهرين حسين « 52 » با حضرت عليه السّلام در سفرى كه عازم مرو بود اخبارى ذكر كرده‌اند . بنابر نوشتهء بيهقى ، هنگامى كه فضل به سهل ذو الرئاستين از مأمون خواست تا به نذرى كه هنگام جنگ با برادرش امين كرده بود كه اگر در جنگ پيروز شود ، ولايتعهدى را به علويان خواهد سپرد ، وفا كند و وى به پيشنهاد فضل بن سهل امام على بن موسى الرضا عليه السّلام را به ولايتعهدى برگزيد ، فضل نامهء مأمون را به انضمام نامه‌اى كه خود نوشته بود به بغداد فرستاد و طاهرين حسين كه تمايل به علويان داشت از اين ماجرا بشدّت خوش‌حال شد و پس از آن كه معتمدان فضل بن سهل و مأمون ( ياسر خادم و رجاء بن ابى ضحاك ) به اتفاق

--> ( 52 ) - طاهر بن حسين بن مصعب پوشنجى ، ( پوشنگى ) ، از خاندان ايرانى است كه تحت تأثير آئين پوياى اسلام مسلمان شد . جدّش طلحة بن عبد اللّه خزاعى به علت خدمتى كه به عبّاسيان كرد والى خراسان شد ( 160 ق ) . در سال 195 مأمون ، طاهر بن حسين را به فرماندهى سپاه خود منصوب كرد . وى در اختلاف ميان مأمون و امين بر سر خلافت به نفع مأمون وارد جنگ شد و در جنگى كه در حوالى جبال ( رى ) روى داد فرماندهء سپاه امين ، على بن عيسى بن ماهان را شكست داد و از پاى در آورد . اين اقدام نقش بسيار مؤثرى در پيروزى مأمون داشت و سرانجام در سال ( 198 ) بغداد به دست طاهر و هرثمه سقوط كرد و سربازان طاهر ، امين را به هلاكت رساندند . با اين كه طاهر ميل بازگشت به خراسان را داشت امّا به دليل اين كه بيم داشت مأمون او را مسئول قتل برادرش بداند از وى دورى مىكرد و مأمون نگهدارى قلمرو غربى را به او واگذار كرد و عهده‌دار شرطهء بغداد شد . در سال 206 قصد تسلّط بر سرزمينهاى شرق عراق را كرد و با رسيدن به مشرق نام مأمون را از خط و سكّه بينداخت و اعلام استقلال كرد ولى سرانجام در سال 207 توسط طرفداران مأمون با سم كشته شد . ر . ك . به : ابن طقطقى ، تاريخ فخرى ، ص 294 ، 296 ، 12 - 311 ؛ مسعودى ، مروج الذهب ، 2 / 394 - 391 ، 401 - 398 ، 10 - 409 و 442 ؛ ر . ك . فراى ، تاريخ ايران كمبريج ، 4 / 4 - 81 ؛ ابن اثير ، كامل تاريخ ( ترجمهء عباس خليلى ) ، 10 / 183 - 177 ، 223 ، 229 و 11 / 4 و 6 .